Helesa velesa

29 Aug

Helesa yelesa

Helesa yelesa

 Helesa

300 küsür yıldan beri Sinop’da Ramazan Ayı’nda devam eden 7’den 77’ye herkesin katıldığı bir gelenektir Helesa. Yüzyıllardır süre gelen bir gelenek olsa da resmiyette bu sene 16.sı düzenlenmektedir. Hani derler ya “nerede o eski Ramazanlar” diye. İşte Sinop Ramazan’ı Helesa ile birlikte yıllardır hep özlenendir, hep eskiyi yaşatmaktır. Her Ramazan Ayı’nın son 15 günü yapılan Helesa aslında gelenek olmaktan çıkmış, kültürleşmiştir. Sinoplu olsun olmasın Sinop’da yaşayan herkes ezbere bilir söylenen Helesa’yı:

Bismillah’la başlayalım
Ayva dalı taşlayalım
Bu yıl burda kışlayalım
Helesa Yelesa (devamlı tekrarlanır)

Altımızda çürük minder
Altını üstüne dönder
Aman beyim bahşiş gönder

Aşçımızın adı tayyar
Bir kepçe koyar iki sayar
Bununla gemici doyar

Gemi geldi duydunuz mu
Selam verip aldınız mı
Bu gemiyi tanıdınız mı

Kaptanımız fener taşı
uyuz olmaz durmaz kaşır
Tayfalarım hamsi taşır

İnce burundan geçerken
Sırmalı sancak açarken
Biz doldurup biz içerken

Bir gemim var çift direkli
Tayfası aslan yürekli
Filikası çifte kürekli

Elimde şimşir sopası
Olduk çocuk maskarası
Sonumuz mektep hocası

Aşağı hamamın yokuşu
Söküldü mestin dikişi
İlle de kocakarıların cümbüşü

Dal budarım dal budarım
Bahçede bülbül güderim
Sizleri her yerde methederim

Bahşişi almamış olmaz
Geni düzenini bulmaz
Tayfalar buna razı olmaz

Sıçan gelir takur tukur
Ben sanırım düze dokur
Komşu bizden fakir

Büyük cami direk ister
Söylemeye yürek ister
Arkadaşlar bahşiş ister

Aşağıları geze geldim
İnci mercan dize geldim
Bakın beyim size geldim

Bir gemim var boyda bosta
Baş üstüne kurdum posta
Bizden selam olsun eşe dosta

Hasan Abi geldik size
Hatrın kalmasın bize
Bahşişi çok gönder bize

Böyle güzel sözleri barındıran Helesa’yı günümüze taşıyan ve taşımaya devam edecek bir de hikayesi var tabi: Çok çok eskiden, gemiler yelkenle yüzdüğü zamanlarda, hırçın dalgaların sahibi Karadeniz’de bu yelkenli gemilerin sığınabileceği üç limanı varmış: Temmuz, Ağustos ve Sinop. Sadece Temmuz ve Ağustos aylarında Karadeniz fırtınasız olurmuş, diğer aylarda da gemiler Sinop limanına barınabilirlermiş. Bir kış mevsiminde bir yelkenli gemi Sinop limanına sığınmış, mahsur kalmış haftalarca, tükenmiş bütün kumanyalar. Böyle olunca açlık çoğalmış, geminin tayfaları dilenmek istemediklerinden de hiç kimseden bir şey isteyememişler. Bir gün kaptanın aklına feneri alıp Sinop’da kapı kapı dolaşıp maniler söyleyerek yardım isteme fikri gelmiş. Tayfalar da gemide bulunan filikayı alıp süsleyerek gece olduğu için ellerine de fenerler alıp tüm Sinop’da kapı kapı dolaşmış, maniler söyleyerek yiyecek toplamışlar. Bundan sonra Sinop’da bu gelenek haline almış, her Ramazan Ayı’nın 15’inden itibaren Helesa’ya çıkılır olmuş. Zaman geçtikçe yiyecek toplama geleneği yerini bahşiş toplamaya bırakmış. Ramazan’ın 15’inden itibaren 7’den 77’ye herkes akşamdan hazırladıkları süslü kayıklarla Helesa’ya çıkar: Kayıklar bir kaç kişinin taşıyabileceği büyüklükte çok güzel süslenmiş ve fenerlerle mumlarla ışıklandırılır. Akşamları iftardan sonra taşınan süslü ve ışıklı kayık bir mahalleye getirilik ve her evin görebileceği bir yere konulur. Yukarıdaki Helesa’nın bir bölümünü ile Sinop’da kapı kapı dolaşılarak bahşiş toplanır. Bahşişler bir mendile sarılarak ve düştüğü yer görülsün diye ucu yakılarak Helesacılar’a atılır.

İşte böyle güzel bir hikayeyle yıllardır yaşatılmakta Helesa: Sinop halkının özenle yaşattığı diğer gelenekler gibi, paylaşmayı-sevgiyi-saygıyı anlatır, kısacası hayatlarından bir parça.

Kaynak: http://blog.milliyet.com.tr/helesa-yelesa/Blog/?BlogNo=424207

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: